Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 5/5 - 1 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Maddi ve Hükmi Kirlilik
#1
MADDÎ ve HÜKMÎ KİRLİLİK


İslâm dini ferdî ve sosyal hayatın her alanında maddî temizliğe âzami titizli-ğin gösterilmesini istediği, belirli ibadetler için de buna ilâve olarak hükmî temizliği şart koştuğu içindir ki, maddî ve hükmî temizlik ve onun karşıtıolarak maddî ve hükmî kirlilik fıkıh ve ilmihal kültürünün temel kavramlarıarasında yer almıştır. Fıkıh literatüründe "tahâret" her iki tür temizliği de içine alan genişbir kapsama sahipken maddî kirlilik genelde "necâset", hükmî kirlilik de "hades" terimleriyle ifade edilir. Beden, elbise ve namaz kılınacak yerde bulunan, namaz ve benzeri ibadetlerin sıhhatine de engel olan hakiki yani maddî pisliklerden temizlenmeye "necâsetten tahâret", abdestsizlik ve cünüplük gibi hükmî kirlilikten temizlenmeye de "hadesten tahâret" denilir. Her iki tür temizlik de namaz ve benzeri ibadetlerin ön şartıkonumundadır.


a) Necâset


Necâset, hakiki ve maddî pislik, kirlilik demek olup böyle maddeye
"necis" tabir edilir. İslâm’da bir şeyin temiz olmasıasıl olup necâset ârızî bir vasıftır. Bu sebeple fıkıh kitaplarında dinen necis sayılan maddeler ve necis sayılma ölçüleri zikredilmekle yetinilir. Ana hatlarıyla ifade etmek gerekirse, etinin yenmesi ister helâl ister haram olsun, akıcıkanıolan kara hayvanlarından dinî usule uygun biçimde boğazlanmadan ölen veya öldürülen ve bu hükümde olan hayvanların etleri necistir. Kan, domuz eti, sarhoşedici içkiler, insan idrarı, dışkısıve ağız dolusu kusmuğu, etinin yenmesi helâl olmayan hayvanların eti, idrarıve dışkısı dinen necis (pis)olduğunda ittifak edilen maddelerdir. Fakihlerin çoğunluğu şarabıda maddeten necis saymışlardır. Eti yenen hayvanların idrar ve dışkısınıMâlikî ve Hanbelîler necis saymazken Şâfiîler necis sayar. Hanefîler’e göre tavuk, kaz gibi kümes hayvanlarının dışkıları“necâset-i galîza” (ağır pislik), sığır, koyun, geyik gibi dört ayaklı hayvanlarınki ise “necâset-i hafîfe” (hafif pislik) olarak nitelendirilir. Hanefîler’e göre at, eşek ve katırın idrar ve dışkısıile havada pislemeleri sebebiyle sakınılmasızor olduğu için, atmaca, kartal, güvercin gibi kuşların dışkı-ları, hafif pislik grubundadır. Domuz ve köpekte ihtilâf olmakla birlikte canlı hayvanların bedenleri necis olmayıp salya, idrar ve dışkılarıetinin hükmüne tâbi olarak ağır veya hafif necis sayılır. Hayvanların derisi tabaklanınca temiz olur. Hanefîler domuz derisini, Şâfiîler domuz ve köpek derisini hariç tutarak meytenin (murdar hayvan)derisinin tabaklanınca temiz olacağıgörüşündedir. Meytenin, içine kan nüfuz etmeyen boynuz, kemik, tüy, dişgibi katıcüzleri de Hanefîler’e göre temizdir. Hanefî ve Mâlikîler’e göre meni necis olsa da kurumuşise ovalamakla temizlenmişsayılır.


İslâm dini temizliğe büyük önem vermişolup bu aynızamanda insanın
sağlam yaratılışının da gereğidir. Vücut, elbise ve çevredeki necis maddelerin her bir zerresinin en iyi şekilde temizlenmesi arzu edilen bir şeydir. İdeal olan bu olmakla birlikte böyle bir temizlik her zaman için mümkün olmayabilir. Bu sebeple de İslâm bilginleri Kur’an ve Sünnet’teki kolaylık ve kolaylaştırma ilkesinden hareketle ibadetler için gerekli maddî temizliğin alt sınırınıbelirlemede bazıölçüler getirmeye çalışmışlardır. Bu aynızamanda namaz temizliği için hoşgörü sınırınıda belirlediği için ferdî-dinî mükellefiyet açısından önem taşır. Hanefî fakihlerinin necis maddeleri ağır pislik-hafif pislik şeklinde ayırmalarıda bu anlayışın ürünüdür.
Ağır necâset ile hafif necâset arasında kirlenmeye yol açma yönüyle bir
fark yoktur, ikisi de kirlilik sebebidir. Bu ayırım daha çok namazın sıhhatine engel olup olmama yönüyledir. Ağır sayılan necis madde eğer katıise yaklaşık 3.5 gramı (1 dirhem), sıvıise el ayasını (avuç içi)kapsayacak miktarıve fazlasıvücut, elbise veya namaz kılınacak yerde bulununca namazın sıhhatine engel olur. Hafif necâsetin ise bir uzvun veya onu örten elbisenin dörtte birinden az miktarına bulaşmışolmasınamazın sıhhatine engel olmaz. Temiz olmayan bir maddenin hoşgörü sınırını aşmayan miktarıile namaz kılmak mekruh sayıldığından, namaza başlanmadan önce her türlü kir ve pis maddelerden temizlenmek gerekir.
Öte yandan, dinde güçlüğü giderip kolaylığısağlama düşüncesiyle, kaçı-nılmasızor olduğu için vücut ve elbiseye sıçrayan idrar serpintileri, sokaklarda yürürken sıçrayan çamur parçaları, sinek ve benzeri haşerattan bulaşan pislikler, necis maddelerin buhar ve tozu gibi nesneler aynıhoşgörü sınırıiçinde bulunmuştur. Bununla birlikte bu tür ruhsatlardan sadece ihtiyaç halinde yararlanmalı, imkân olduğu ölçüde namazda ve namaz dışında vücut, elbise ve çevre temizliğinde âzami ölçüde titizlik gösterilmelidir. Zaten namaz ruhun Allah’a yükselişini ve O’nun huzurunda duruşu simgelediğinden müslümanın en temiz ve güzel elbisesiyle namaza durmasıtavsiye edilmiştir. İmkânıolanların sadece namazlarda giymek üzere özel bir elbise edinmesinin yararından söz edenler, her ne kadar öncelikli olarak bu maddî temizliği gözetmiş olsalar da, gerek Peygamberimiz’in ve ashabının tarzlarına uymadığıgerekse ibadetin
gündelik hayatın doğal bir parçasıolduğu esprisini zedeleyeceği mülâhazasıyla, özel namaz elbisesi edinmek hoşkarşılanmamış, bunun yerine mümkün olduğu ölçüde her zaman temizliğe dikkat etmenin gerektiği vurgulanmıştır.

b) Hades
Hades fıkıh dilinde, abdestsizlik veya cünüplük sebebiyle insanda meydana geldiği var sayılan hükmî kirliliği veya bu kirliliğin sebebini ifade eder.
Hades, büyük hades ve küçük hades şeklinde ikiye ayrılır. Gusülle giderilebilen cünüplük (cenâbet), hayız ve nifas gibi hükmî kirlilikler büyük hades, abdestle giderilebilen hükmî kirlilik de küçük
Beğenenler:

Anahtar Kelimeler

Maddi ve Hükmi Kirlilik indir, Maddi ve Hükmi Kirlilik Videosu, Maddi ve Hükmi Kirlilik Online izle, Maddi ve Hükmi Kirlilik Bedava indir, Maddi ve Hükmi Kirlilik Yükle, Maddi ve Hükmi Kirlilik Hakkında, Maddi ve Hükmi Kirlilik Nedir, Maddi ve Hükmi Kirlilik Free indir, Maddi ve Hükmi Kirlilik Oyunu, Maddi ve Hükmi Kirlilik Download


1 Ziyaretçi